Sivas'a Gelen Selçuklu ve Osmanlı Sultanları | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Sivas Rose Garden Kır Düğün Salonu

Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Sivas’a Gelen Selçuklu ve Osmanlı Sultanları

Sivas, Anadolu’nun en eski yerleşim birimlerinden biridir. Yazılı kaynaklara göre, sırasıyla Hititler, Asurlular, Lidyalılar, Kapadokyalılar, Romalılar, Bizanslılar ve XI. yüzyılın ortalarından itibaren de Türklerin eline geçmiştir. Coğrafi konumu gereği, ilk çağlardan beri Avrupa’yı Asya’ya bağlayan önemli yollar kavşağında, tarihi İpek Yolu üzerinde önemli bir konaklama merkezi olmuştur. Cumhuriyet dönemiyle ülke genelinde çok sayıda alternatif yolların açılmasına kadar Anadolu’dan geçmesi zorunlu kervanlar, yolcular ve orduların izledikleri yollar, sınırlı sayıda ve asırlar boyu aynı güzergâhlı yollardır.

Karadeniz’i Orta Anadolu’ya bağlayan Samsun-Tokat-Yenihan yolu, Orta Anadolu’yu Bağdat ve Şam’a bağlayan Deliktaş-Alacahan-Hekimhan yolu, yine İç Anadolu’yu Doğuya bağlayan Koçhisar-Tödürge-Endires-Mamahatun, Akdeniz’e bağlayan Sultanhanı-Kayseri-Konya yolları Sivas’tan geçmekteydi. Bu nedenle, Doğu seferi yapan altı Türk Sultanı, I. Alaaddin Keykubat, Yıldırım Bayazıt, Fatih Sultan Mehmet, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman ve IV. Murat Sivas’tan geçmiştir.

Adı geçen Türk Sultanlarının Sivas‘tan geçmesi olağan bir hadise, bir anlamda o yıllardaki yol güzergahlarının sınırlı sayıda olmasının bir sonucudur. Esas olan, bu geçiş sırasında izlenen güzergahlar üzerindeki “yerleşim birimlerinin adları ve yörede yaşayan bazı ‘gönül ehli’ insanlarla sultanlar arasında kurulan diyaloglardan kaynaklanan, kuşaktan kuşağa aktarılan, folklorik değere haiz “menkıbelerdir.

Selçuklu sultanı I. Alaaddin Keykubat, Doğu seferine giderken 1224 yılında Sivas‘a uğramış, Koçhisar, Tödürge Köyü üzerinden Zara‘ya gelerek konaklamıştır. O yıllarda Zara’da Zaro Ağa isimli bir gayr-ı müslimin çifliği vardır. Ağa, Sultan’ı akşam yemeğine davet eder. Yemek sonrası bir fırsatını bulunca, Horasan’dan gelerek Zara yakınlarına mesken kurup yöre halkını İslam’a davet eden Merzuban Veli isimli birini, güya avanesini toplayıp içki içtiğini, zaman zaman kendisini rahatsız ettiğinden bahisle Sultana şikayet eder. Sultan, ev sahibinin gayr-ı müslim olduğunu bildiğinden Ağa’nın şikayetine ihtiyatla yaklaşır.

Ertesi sabah, Merzuban Veliye bir deve yükü şarap gönderir. Şarabı götüren asker, Merzuban’a Sultanın kendisine içki gönderdiğini söyler. Merzuban askere: “Sultanına selam söyle, gönderdiklerinin bir tarafı yağ, bir tarafı bal olsun. Askerine yedirsin” der. Yükler geri götürülür. Sultanın huzurunda açılır. Gerçekten gönderilenlerin bir tarafı yağ bir tarafı bal olmuştur. Keykubat, Merzuban Velinin Allah dostu olduğunu fark eder. Gidip elini öper, savaşı kazanması için dua ister. 1302 (1886) tarihli Sivas Salnamesinde bu karşılaşmadan bahsedilir:

“Bizze-i Kiramdan Şeyh Merzuban Veli Kudduse-i Sirruh, Bağdadi Ali’nin mahdumları olup Devlet-i Selçukiyyenin makkarrı hükümet Konya’dan İran seferine azimette H. 621 tarihinde mezkur Tekke karyesine gelmiş olan Sultan I. Alaaddin Keykubat’la görüşmüş, Şeyh’in zaviyesine bir çok arazi vakfetmiştir.”

Kadı Burhaneddin Ahmet’in Kara Yülük Osman tarafından öldürülmesiyle, Sivas halkı arasında huzursuzluk baş gösterir. Zira halk, Akkoyunluların Sivas’ı almasına razı değildir. Sivaslılar, Osmanlı Sultanı Yıldırım Bayazıt’a haberci göndererek gelip şehri almasını isterler. Yıldırım, 1399 yılında Sivas‘ı almaya oğlu Süleyman Çelebi’yi gönderir. Böylece Sivas, bu tarihte  Osmanlı topraklarına katılmış olur.

Yıldırım Bayazıt, şehrin Osmanlı topraklarına katılmasından bir süre sonra Sivas’a gelir. Fakat bu geliş diğer Osmanlı sultanlarının Sivas’a gelişinden farklıdır. Zira onlar Doğuya sefere giderlerken zorunlu olarak Sivas’tan geçmişlerdir. Oysaki, Yıldırım, Sivas halkının Osmanlı’ya karşı gösterdiği alicenaplıktan dolayı duyduğu memnuniyeti arz etmek için Sivas’a gelmiştir. Bu nedenledir ki Yıldırım, Timur’un Sivas’ı yakıp yıkmasından sonra Timurla karşılaşmak üzere Ankara’ya doğru gelirken, yolda karşılaştığı dertli dertli kaval çalan bir çobana “Çal çoban çal, Sivas gibi bir ilin, Ertuğrul gibi oğlun mu gitti” demekten kendini ala mamıştır.

Fatih Sultan Mehmet, “Otlukbeli savaşına giderken 11 Nisan 1473’te Sivas‘tan geçer. Savaş hazırlıklarını burada gözden geçirdikten sonra, Erzincan’a hareket eder.

Yavuz Sultan Selim Çaldıran seferine giderken 2 Temmuz 1514’te Sivas’tan geçmiştir. Yavuz, Sivas‘a gelmeden önce Konya’ya uğramış Mevlana Hazretlerinin türbesini ziyaret ederek himmet istemiştir. Alman tarihçi Franz Taeschner “Das Anatolische Wegenetz Nach Osmanischen Quellen, Leipzig, 1924” (Osmanlı Kaynaklarına göre Anadolu Güzergahları adlı eserinde Yavuz’un Sivas’tan itibaren izlediği güzergahı şöyle sıralamıştır: Sivas-Koçhisar (Hafik)-Kaz Gölü-Sahna Çimeni-Koyulhisar-Güzeller Çayırı-Suşehri Çayırı

Yavuz, Suşehri’nden geçerken, yörede anlatılan bir menkıbeye göre; yolda bir çobanla karşılaşır. Çoban Sultana “Sulağımıza hoş geldin, bu fakire misafir olursan gönül alırsın.” deyince, Sultan, “Baba benim arkamda koca bir ordum var. Bizi nasıl doyurabilirsin?” der. Çoban Dede “Allah-ü Teala kerimdir. Hele sen bir mola ver. Misafir kısmetiyle gelir” diyerek dört koyun keser. Bütün asker yer, yine de yemek artar bile. Bunun üzerine Sultan, Dedenin boş bir adam olmadığını anlar ve yapacağı savaşta galip gelmesi için Çoban Dede’den himmet ister. Yavuz’un karşılaştığı çoban, bugün hala Suşehri’nde türbesi ziyaret edilen Çoban Dede olduğu sanılmaktadır.

Kanuni Sultan Süleyman, Sivas’a iki defa gelmiştir. Birincisi Tebriz Seferi’ne giderken 8 Ağustos 1534’te, ikincisi 1548’de ikinci İran seferi sırasındadır. Kanuni de, dedesi Yavuz gibi Sivas’a gelmeden önce Konya’ya  uğramış Mevlana Hazretleri’nin türbesini ziyaret etmiştir.

Sultanın Sivas topraklarında izlediği güzergah, Franz Taeschner’in adı geçen eserinde Feridun Tarihi’nden istifade edilerek şöyle sıralanmıştır: Sivas-Sofular Köyü (Hafik’e bağlı)-Kuşçu Hasan Çyırı (Zara’ya bağlı)-Yaprak Köyü (Zara’ya bağlı)-Eşekçi Yaylası- Şahna Çimeni-Akşehir Sahrası-Suşehri

IV. Murat, 1635 yılında Revan Seferi’ne giderken Sivas’a gelerek yaklaşık bir hafta şehirde kalmıştır. Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde IV. Murat’ın Abdulvahap Gazi’nin türbesini ziyaret ettiği, ziyaret sırasında “İza tahayyartüm fi’l umur festeiynu min ehl’il kubur” (Sıkıntıya düştüğünüzde kabir ehlinden-kabir ehlini vesile ederek Allah’tan- yardım isteyiniz hadisi üzere Abdulvahap’ın ruhaniyetinden yardım isterken kalbine ilahi ilham ile “Fetahne’l-Irak” sözleri geldiği yazılıdır. Sultan bu ilhamın verdiği sevinçle türbeden dışarı çıkıp Silahtar Melek Mehmet Ağa’dan bir mızrak alarak, şehre bakan kayanın üzerinden o sırada uçmakta olan bir kartala ok atar. Mızrak kartala isabet edince “Allah’a şükürler olsun. Revan’dan sonra Bağdat’ta bizimdir. İnşaallah İmam-ı Azam’ın kabrini hor kullanılmaktan kurtaracağım” der.

IV. Murat Sivas‘ta kaldığı sürede, günümüz harp tatbikatlarına benzer şekilde (Kırmızı ve Mavi kuvvetler) Anadolu ve Rumeli askerleri arasında, Revan’da düşmana karşı uygulanacak stratejileri belirlemek amacıyla bir tatbikat yaptırır.

Sultan’ın Revan’a gitmek için Sivas‘tan itibaren izlediği güzergah: Sivas-Koçhisar-Sofular Köyü-Tödürge Gölü-Yaprak Köyü-Koyulhisar-Ezbider-Suşehri-Çoban Dede Tekkesi.

IV. Murat, Sivas’a ikinci kez Bağdat’ı aldıktan sonra İstanbul’a dönerken uğrar. Sivas’a geliş güzergahı: Hekimhan-Alacahan-Deliktaş’tır. Bugün mevcut olan Alacahan Menzil Hanı ve Deliktaş Camii Sultan’ın emriyle yaptırılmıştır. Sivas’tan sonra Sultan, Yenihan üzerinden başkente döner. Yenihan halkının ricası üzerine IV. Murat, veziri Kemankeş Kara Mustafa Paşa’dan Yenihan’a bir cami, bir han ve bir hamam yapılmasını ister. Bugün camii ve hamam hala hizmet vermektedir.

Kaynak: Adnan Mahiroğulları

En çok bunlar arandı

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
6.493 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
8.791 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.848 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.996 views
Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

28 Kasım 2015
16.156 views
Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

15 Kasım 2015
681 views
Bunlar da var!
Emirhan Kayalıkları – Ballıkayalar

Emirhan Kayalıkları – Ballıkayalar

29 Eylül 2010
578 views
Suşehri Şehr-i Su Festivali 2013

Suşehri Şehr-i Su Festivali 2013

07 Temmuz 2013
293 views
Neden Mihr ü Vefa Suyu

Neden Mihr ü Vefa Suyu

10 Ekim 2012
351 views
İstanbul Sivas Uçak Bileti

İstanbul Sivas Uçak Bileti

18 Mart 2012
81 views
Birbirinden güzel Sivas fotoğrafları

Birbirinden güzel Sivas fotoğrafları

05 Nisan 2013
336 views
Sivas’taki camii ve kiliseler

Sivas’taki camii ve kiliseler

01 Mart 2011
361 views
2015 Sivas Aqua Park fiyatları

2015 Sivas Aqua Park fiyatları

21 Mart 2015
374 views
Sivas-Antalya Uçak Seferleri

Sivas-Antalya Uçak Seferleri

31 Mayıs 2013
69 views
Yandex.Metrica