Sazcılık mesleği zamana direniyor | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Sivas Rose Garden Kır Düğün Salonu

Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Sazcılık mesleği zamana direniyor

Genel, Gezi 30 Ocak 2013
123 views

Sivas‘ın önemli kültürlerinin başında saz çalmak, aşıklık geleneği ve sazcılık yer alır. Yüzyıllar boyunca şehirde aşıklar, bu geleneği yaşatır. Gerek çalıp söyledikleri türküler gerekse de yaptıkları sazlar ile bu kültürün daimi temsilciliğini üstlenmiştir. Şimdi size bununla ilgili bir haberden bahsetmek istiyorum. Şentürk İyidoğan; bu isim çoğunuza yabancı gelebilir ama saz ve sazcılık denilince akla gelen ilk isimlerden birisidir. Çünkü bu sanatın yani saz yapım sanatının son temsilcilerinden birisidir.

Aşıklar diyarı olarak bilinen Sivas‘ta, bir bağlama ustasının eline geçen ve baltayla oyularak yapıldığı için ”balta saz” da denilen 400-450 yıllık bağlama ilgi görüyor.
Mesleğine, ilkokul çağlarında, usta desteği olmaksızın yaptığı bağlamayla başlayan bağlama ustası Şentürk İyidoğan, 4 Eylül Sanayi Sitesi’ndeki küçük atölyesinde çalışmalarını sürdürüyor.
Eski sazlara meraklı İyidoğan, zaman zaman farklı kişiler aracılığıyla ulaştığı eski sazlara gözü gibi bakıyor. İyidoğan, atölyesindeki duvara asılı sazları, öykülerini paylaşıp, meraklılarına gösteriyor. Aşık Veysel’in kullandığını söylediği bir bağlaması da bulunan İyidoğan’ın en fazla değer verdiği bağlamalardan biri, yakın zamanda Tunceli yöresinden getirilen 400-450 yıllık bir bağlama.
Şentürk İyidoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, atölyesindeki en eski bağlamanın bir Alevi dedesinden kendisine geldiğini söyledi. Bunun, yaklaşık 400-450 yıllık olduğunu dile getiren İyidoğan, ”Bunun dışında 300 yılın üzerinde bir bağlama daha var. Bu bağlamalar bu zamana kadar elimize geçmiş en eski bağlamalar. Oyma bir saz. Dersim bölgesinden geldiği rivayet edilen, ilk göç eden insanların getirdiği bir bağlama. Tam perde düzeni olan bir bağlama. Teknesi dut oyma, balta saz da deniyor. Nedeni ise eskiden köylerde imkanlar olmadığı için baltayla yapılıyordu sazlar. Sap kısmı düz, delik sistemi şimdikilerden farklı” diye konuştu.

-Bağlama insan vücudu gibidir-

Bağlamaları el emeğiyle yaptıklarını aktaran İyidoğan, ”Biz dede düzeninden geldiğimiz için çok sesli enstrümanlar istemiyor, dem sazlar yapıyoruz” dedi.
İyidoğan, bağlama yapımında genellikle yörede yetişen dut, ardıç ve diken ardıcı gibi ağaçları kullandıklarını belirtti. Tümü el yapımı olduğu için ayda 10-15 saz işleyebildiklerini ve bağlama geleneğini geliştirerek yaşatmaya çalıştıklarını vurgulayan İyidoğan, ”Ben Türkiye’de ilk defa hiç yapıştırıcı kullanmadan bağlama yapan tek ustayım. Günümüzde genellikle eski sazlar üzerine balta dem sazları ve dede sazları üzerinde çalışmalar yapıyorum. Yaptığım normal yaprak sazlarla da o geleneği bozmamak için çalışıyorum” ifadelerini kullandı.
Saz ustası İyidoğan, bağlama yapımında ağaç türünün çok önemli olduğuna işaret ederek, ”Aşırı yumuşak veya aşırı sert ağaçlardan bağlama yapmıyoruz. Zaten çam, kavak gibi ağaçlardan yapmıyoruz. Kapakta genelde Artvin Borçka ladini kullanıyoruz. Kapakla tekne birbirine uyum sağladığı sürece sert ve yumuşaklık ölçümü yapıyoruz. Yani elbise gibi olmalı, birbirine uyum sağlamalı. Bağlama insan vücudu gibidir. Birbirine denk düşürmek lazım. Bu böyle olduğu müddetçe bağlama düzgün olur” şeklinde konuştu.

-Tarihi Hititlere dayanıyor-

Anadolu müziğinin temel çalgısı olan bağlamanın tarihinin kaynaklara göre yaklaşık 7 bin yıl önce Hititler dönemine kadar dayandığını belirten Şentürk İyidoğan, ”Ben de şimdilerde 7 bin yıllık bu geleneği sürdürmeye çalışıyorum. İmalat konusunda sıkıntı çekiyoruz. Fakat bu geleneği sürdürmek isteyen kişiler de var. Büyük ustalarımızın da bu yolu güzel bir şekilde takip etmeleri ve desteği bağlamayı bugüne kadar getirdi. Ben de güzel bir şekilde devam ettirmeye çalışıyorum” dedi.
Unutulmaya yüz tutan bağlama mesleğine sahip çıkılması gerektiğini dile getiren İyidoğan, yetkililerden bunun devam ettirilebilmesi için destek istedi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sıcak Çermik 2017 yılı fiyatları

Sıcak Çermik 2017 yılı fiyatları

08 Ocak 2017
17.409 views
Kangal Balıklı Kaplıca 2017 Fiyatları

Kangal Balıklı Kaplıca 2017 Fiyatları

02 Ocak 2017
14.095 views
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
6.287 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
8.483 views
2016 Sivas Taksi Ücretleri

2016 Sivas Taksi Ücretleri

06 Mayıs 2016
1.405 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.806 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.932 views
Bunlar da var!
Sivas Divriği Gezisi

Sivas Divriği Gezisi

30 Mart 2012
133 views
Divriği Turları

Divriği Turları

01 Temmuz 2012
115 views
Suşehri’nde sonbahar

Suşehri’nde sonbahar

13 Kasım 2012
181 views
Yıldız Dağı gezisi

Yıldız Dağı gezisi

15 Temmuz 2011
65 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.932 views
Köse Dağı

Köse Dağı

11 Kasım 2011
2.690 views
Aşık Veysel Müzesi yenileniyor

Aşık Veysel Müzesi yenileniyor

31 Mayıs 2013
42 views
Yandex.Metrica