Sazcılık mesleği zamana direniyor | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Sivas’ta ucuz oteller ve fiyatları

Sazcılık mesleği zamana direniyor

Genel, Gezi 30 Ocak 2013
102 views

Sivas‘ın önemli kültürlerinin başında saz çalmak, aşıklık geleneği ve sazcılık yer alır. Yüzyıllar boyunca şehirde aşıklar, bu geleneği yaşatır. Gerek çalıp söyledikleri türküler gerekse de yaptıkları sazlar ile bu kültürün daimi temsilciliğini üstlenmiştir. Şimdi size bununla ilgili bir haberden bahsetmek istiyorum. Şentürk İyidoğan; bu isim çoğunuza yabancı gelebilir ama saz ve sazcılık denilince akla gelen ilk isimlerden birisidir. Çünkü bu sanatın yani saz yapım sanatının son temsilcilerinden birisidir.

Aşıklar diyarı olarak bilinen Sivas‘ta, bir bağlama ustasının eline geçen ve baltayla oyularak yapıldığı için ”balta saz” da denilen 400-450 yıllık bağlama ilgi görüyor.
Mesleğine, ilkokul çağlarında, usta desteği olmaksızın yaptığı bağlamayla başlayan bağlama ustası Şentürk İyidoğan, 4 Eylül Sanayi Sitesi’ndeki küçük atölyesinde çalışmalarını sürdürüyor.
Eski sazlara meraklı İyidoğan, zaman zaman farklı kişiler aracılığıyla ulaştığı eski sazlara gözü gibi bakıyor. İyidoğan, atölyesindeki duvara asılı sazları, öykülerini paylaşıp, meraklılarına gösteriyor. Aşık Veysel’in kullandığını söylediği bir bağlaması da bulunan İyidoğan’ın en fazla değer verdiği bağlamalardan biri, yakın zamanda Tunceli yöresinden getirilen 400-450 yıllık bir bağlama.
Şentürk İyidoğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, atölyesindeki en eski bağlamanın bir Alevi dedesinden kendisine geldiğini söyledi. Bunun, yaklaşık 400-450 yıllık olduğunu dile getiren İyidoğan, ”Bunun dışında 300 yılın üzerinde bir bağlama daha var. Bu bağlamalar bu zamana kadar elimize geçmiş en eski bağlamalar. Oyma bir saz. Dersim bölgesinden geldiği rivayet edilen, ilk göç eden insanların getirdiği bir bağlama. Tam perde düzeni olan bir bağlama. Teknesi dut oyma, balta saz da deniyor. Nedeni ise eskiden köylerde imkanlar olmadığı için baltayla yapılıyordu sazlar. Sap kısmı düz, delik sistemi şimdikilerden farklı” diye konuştu.

-Bağlama insan vücudu gibidir-

Bağlamaları el emeğiyle yaptıklarını aktaran İyidoğan, ”Biz dede düzeninden geldiğimiz için çok sesli enstrümanlar istemiyor, dem sazlar yapıyoruz” dedi.
İyidoğan, bağlama yapımında genellikle yörede yetişen dut, ardıç ve diken ardıcı gibi ağaçları kullandıklarını belirtti. Tümü el yapımı olduğu için ayda 10-15 saz işleyebildiklerini ve bağlama geleneğini geliştirerek yaşatmaya çalıştıklarını vurgulayan İyidoğan, ”Ben Türkiye’de ilk defa hiç yapıştırıcı kullanmadan bağlama yapan tek ustayım. Günümüzde genellikle eski sazlar üzerine balta dem sazları ve dede sazları üzerinde çalışmalar yapıyorum. Yaptığım normal yaprak sazlarla da o geleneği bozmamak için çalışıyorum” ifadelerini kullandı.
Saz ustası İyidoğan, bağlama yapımında ağaç türünün çok önemli olduğuna işaret ederek, ”Aşırı yumuşak veya aşırı sert ağaçlardan bağlama yapmıyoruz. Zaten çam, kavak gibi ağaçlardan yapmıyoruz. Kapakta genelde Artvin Borçka ladini kullanıyoruz. Kapakla tekne birbirine uyum sağladığı sürece sert ve yumuşaklık ölçümü yapıyoruz. Yani elbise gibi olmalı, birbirine uyum sağlamalı. Bağlama insan vücudu gibidir. Birbirine denk düşürmek lazım. Bu böyle olduğu müddetçe bağlama düzgün olur” şeklinde konuştu.

-Tarihi Hititlere dayanıyor-

Anadolu müziğinin temel çalgısı olan bağlamanın tarihinin kaynaklara göre yaklaşık 7 bin yıl önce Hititler dönemine kadar dayandığını belirten Şentürk İyidoğan, ”Ben de şimdilerde 7 bin yıllık bu geleneği sürdürmeye çalışıyorum. İmalat konusunda sıkıntı çekiyoruz. Fakat bu geleneği sürdürmek isteyen kişiler de var. Büyük ustalarımızın da bu yolu güzel bir şekilde takip etmeleri ve desteği bağlamayı bugüne kadar getirdi. Ben de güzel bir şekilde devam ettirmeye çalışıyorum” dedi.
Unutulmaya yüz tutan bağlama mesleğine sahip çıkılması gerektiğini dile getiren İyidoğan, yetkililerden bunun devam ettirilebilmesi için destek istedi.

Bu slayt gösterisi için JavaScript gerekir.

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sıcak Çermik 2017 yılı fiyatları

Sıcak Çermik 2017 yılı fiyatları

08 Ocak 2017
10.732 views
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
4.086 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
7.051 views
2016 Sivas Taksi Ücretleri

2016 Sivas Taksi Ücretleri

06 Mayıs 2016
1.126 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.605 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.617 views
Bunlar da var!
Sivas’ın yollarında

Sivas’ın yollarında

07 Ekim 2012
151 views
Yıldız Dağı

Yıldız Dağı

18 Eylül 2011
47 views
Kış Resimleri – Kış Manzaraları

Kış Resimleri – Kış Manzaraları

06 Aralık 2012
560 views
Kim Demiş Altıncı Şehir Diye?

Kim Demiş Altıncı Şehir Diye?

04 Ekim 2012
44 views
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
4.086 views
Divriği’nin hanları

Divriği’nin hanları

09 Şubat 2012
81 views
İlkbahar’da Sivas Gezisi

İlkbahar’da Sivas Gezisi

04 Nisan 2012
148 views
Sivas’ta kamp ve karavan turizmi

Sivas’ta kamp ve karavan turizmi

09 Temmuz 2011
1.245 views
Yandex.Metrica