Gürün Burçevi Mezar anıtı ve Kaya Mağaraları | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Sivas’ta ucuz oteller ve fiyatları

Gürün Burçevi Mezar anıtı

Gezi, Gürün 24 Kasım 2011
1.214 views

Gürün tarihiyle ünlü bir ilçemiz. Sivas’ın tarihine ışık tutan bir çok eser buradan çıkarılmış bugün Arkeoloji müzesinde yer almaktadır. Bir çok medeniyete ev sahipliği yapmış Sivas’ın Gürün ilçesi bu konuda şanslıdır.

Rivayete göre Battal Gazi Darende Kalesi’ni fethettikten sonra Kayseri’ye gitmek için Gürün İlçesi’nin bugünkü Tıhmın (Bahçeiçi) Köyü’ne gelir. Burada namaz kılamak için yanındaki esirleri ağaca bağlar. Fakat her nasılsa kurtulan esirler, Battal Gazi’nin yerini Bizanslılar’a haber verirler. Bu bölgede tuzağa düşürülen Battal Gazi, Burçevi denilen yerde esir edilerek şimdiki tarihi kalıntıların bulunduğu yerdeki kiliseye hapsedilmiş fakat sonradan da arkadaşları Ahmet Turan ve diğerleri tarafından kurtarılmıştır. Burada bulunan çeşmeden de abdest alıp namaz kılmış olduğu halk tarafından rivayet olarak anlatılmaktadır. Destanlara konu olan Battal Gazi’nin 740 yılında yapılan Akronion (Afyonkarahisar) savaşında şehit düşmüş olduğunu tarihi kaynaklar belirtmektedir. Bu konuda yeri gelmişken Battal Gazi hakkında az da olsa bilgi vermek gerekir. Çünkü halk arasında anlatılan bir çok Battal Gazi ile ilgili hikaye vardır ve bunların nereler olduğuda bu hikayelerde anlatılmaktadır:

Bir başka anlatımda ise farklı konular ele alınmıştır. Sivas Gezi Rehberi olarak gezi anlamında düzenleyeceğiniz faaliyetlerde bugün hala dimdik ayakta duran bu güzel yeri gezmenizi şiddetle tavsiye ediyoruz.

Gürün ilçesi ve havalisinde yaşayan Ermeniler, Bizanslılar’ın asıl yurtlarından sürerek bu bölgelere sürmüş oldukları nüfustan ibarettir. Çünkü bu bölgede en çok Bizanslıların sürgün ettikleri ve kendilerini zorla Hristiyanlaştırmaya çalıştıkları Ermeniler kalmışlardır. Gürün ve havalisinde Ermeniler’in yaşamış olduğu doğrudur. Ermeniler ile birlikte Rumlar’ın da bulunduğu nüfuslarının resmi kayıtlardan anlaşılacağı üzere her zaman Müslüman nüfustan az olarak ve azınlık olarak, fakat barış ve huzur içerisinde kardeşçesine Türkler ile birlikte burada yaşamış oldukları da tarihi bir gerçektir.

Çünkü bu bölgede en çok Bizanslılar’ın sürgün ettikleri ve kendilerini zorla Hristiyanlaştırmaya çalıştıkları Ermeniler kalmışlardı. Bunların da geçim kaynaklarının şalcılık, tarımcılık ve birtakım el sanatları olduğunu tarihi kayıtlar göstermektedir. Gürün’de Mecidi Nişani’na sahip Ermeni piskoposluğu rahipliği mevcuttu. Gürün ve havalisindeki Ermeni veya Rumların ibadet yerleri olan kiliselerin merkezi Ortodokslarınki bugün varlığını hala koruyan kilise idi. Katoliklere ait bir kilise ise bugünkü Çarşıbaşı Mahallesinde bulunmakta idi. Çarşı başındaki mağaralardan bir girişten 40-50 metre kadar içeri girildiğinden burada geniş bir saha (mağara) bulunmakta ve buradan da mağaralar üç kısma ayrılmaktadır. Eskiden buradan burçevi denilen yere kadar gidilmekte olduğunu bizzat yaşlılar anlatmaktadır. Sözü edilen mağaralara bizzat girenler bulunmaktadır. Burası Romalı pagan yöneticilerinin zulüm ve baskı dönemlerinde Hıristiyanların mağaralara kaçış ve buaralarda mitra usulü mağaralarda katakomplar inşa etmeleri döneminde kullanılmış olduğu anlaşılmaktadır. Gürün’de bulunan en büyük kilisenin bu mağaranın yanında yapılmış olması ve mağara ile ilişkili olması da bu görüşümüzü doğrulamaktadır.

Yakın zamanlara kadar devlet eliyle korunmuş olan bu kilisenin mülkiyeti özel şahsa geçtikten sonra bakımsızlıktan harabe haline gelmiştir. Telin’de, Gübün’de Karahisar Köyünde ve Gürün’ merkezde bazı köylerde Ortodoks ve Katolik ve Gregorian mezheplerine mensup Hıristiyan nüfus yaşamakta ve bunlara ait kilise, manastır ya da şapel bulunmakta idi. Şuğul mahallesi’nde üç kilise bulunmaktaydı. Tepecik Köyünde de eski bir evde Geç Roma dönemine ait bir kilisenin Mozaiki bulunmuştur. Bu dönemlere ait bir kaç kilise kalıntısından başka hiç bir şey bulunmamaktadır.

Battal Gazi ile ilgili bazı ayrıntılar yine yöre halkı tarafından doğrulanmaktadır. Gürün’ün eski kaya mağaralarından Burçevine kadar gidildiği ihtiyar Gürün ahalisi tarafından da belirtilmektedir.

Hikayenin geri kalan kısmına ise şuradan devam edelim;:

Daha önceden de Hicri 730 tarihinde (Miladi: 1326 yılında) Orhan Gazi Bursa’yı fethettiği zamanlarda bu savaşa katılan Darende, Niğde ve Kayseri ahalisinden, Darende ahalisinin bir kısmını Bursa’ya yerleştirmiş olduğu gibi 46 hanelik Türkmen gurubunun da 6 hanesini Gürün’e ve 40 hanesini de Darende kalesine yerleştirmiş ve 700 haneye ulaşan Darende kalesini de yeniden tamir ettirmişti. Rivayetlere göre Battal Gazi Rumlardan iki önemli askeri yakalayarak Malatya’ya götürürken bugünkü Bahçeiçi köyünde(Tıhmın)bunları bir ağaca bağlar kendisi de ikindi namazını kılmaya durur. Bu arada bu iki Rum bağlarını çözerek kaçarlar. Ve namazını bitiren Battal Gazi bunları aramaya başlar ve yolda bu bölgede yaşayan Müslümanlardan bir rivayete göre de burada yaşayan Rumlar’dan bu iki kişinin ne tarafa gittiğini sorar adamlar ise Tahminen” şu tarafa gitti diyerek Gürün tarafını gösterirler.

İşte bu tarihten sonra Tıhmın köyünün adı Tahminen” sözünün değişikliğe uğrayarak Tıhmın”a dönüşmesinden meydana gelmiştir. Yine rivayetlerde Battal Gazi şimdi halkın bir takım çabut vb. gibi şeyleri bağlayarak ziyaret vb. gibi saydığı bir çınar (aslında bu ağaç meşe ağacıdır) ağacı bulunmaktadır. Güya bu ağacı Battal Gazi kuru bir dal iken veyahutta elinde bulunan asasını dikmiş ve olduğu kesinlik kazanmış olur. Çünkü 1830’lu yıllarda bile Gürün’ün ve yöresinin köyleri de dahil olmak üzere büyük bir ormanlık bölge olduğunu yaşlı insanlar anlatmaktadırlar ve Güründeki evlerin ve köylerdeki meskenlerin hep bu ağaçların kesilerek damlara atılmış olduğu da bir gerçektir. Adından da anlaşılacağı üzere Hezanlı dağı mevkiinde bol miktarda ardıç ağaçlar bulunduğunu keza yine yaşlılar anlatmaktadırlar. Güründen köylerine, örneğin Karadoruk köyüne veya Telin’den Böğrüdelik köyüne geceleyin gitmek çok zor olurdu. Yabani hayvanların (kurt, arslan ve çakal, ayı gibi) saldırısından korkulmakta olduğunu yaşlı insanlar bizzat anlatmışlardır. Hal böyle olunca bu çınar ağacının tarihini Battal Gazi zamanına kadar götürmek imkansızdır. Battal Gazi ile ilgili bir rivayet ise bugünkü Gübün (Çayboyu) köyündeki mağaraların birinden girerek Burçevi Mahallesinde bulunan eski tarihi Burçevi mevkiine giderek bu bölgelerde Rumları kıtal ettiği rivayetidir. Bugün halk arasında dolaşan bu rivayetin doğru olması ihtimaldir.

Çünkü çarşı başındaki mağaralardan bir girişten 40-50 metre kadar içeri girildiğinden burada geniş bir saha (mağara) bulunmakta ve buradan da mağaralar üç kısma ayrılmaktadır. Eskiden buradan burç evine kadar gidilmekte olduğunu bizzat yaşlılar anlatmaktadır ve bizzat girenler de bulunmaktadır. Battal Gazi’nin burada Rumlar ile mücadele etmiş olduğu doğrudur fakat efsane biçiminde anlatılanların birçoğu halkın ağzında dolaşan rivayetten öte birşey değlidir. Halkın dilinde dolaşan burada Gürün başta olmak üzere Telin’in bir kısmında ve Gübün’de ve Gürün’ün köylerinde Bizanslılar’ın asıl yurtlarından sürerek bu bölgelere sürmüş oldukları Ermeniler’in yaşamış olduğu doğrudur ve Ermeniler ile birlikte Rumlar’ın da bulunduğu nüfuslarının resmi kayıtlardan da anlaşılacağı üzere her zaman Müslüman nüfustan az olarak azınlık olarak fakat barış ve huzur içerisinde kardeşçesine Türkler ile birlikte burada yaşamış oldukları da tarihi bir gerçektir.

En çok bunlar arandı

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
5.408 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
7.761 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.703 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.773 views
Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

28 Kasım 2015
13.898 views
Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

15 Kasım 2015
653 views
Bunlar da var!
Sivas’taki Osman Gazi heykeli

Sivas’taki Osman Gazi heykeli

06 Ocak 2011
276 views
Akkuzulu Köyü

Akkuzulu Köyü

01 Mart 2012
370 views
Easy Jet ile Sivaslılar ucuza uçuyor

Easy Jet ile Sivaslılar ucuza uçuyor

02 Şubat 2011
40 views
2011 Gürün Festivali

2011 Gürün Festivali

07 Şubat 2012
77 views
4 Eylül Baraj Gölü

4 Eylül Baraj Gölü

16 Temmuz 2011
133 views
Gürün’ün eşsiz güzellikleri

Gürün’ün eşsiz güzellikleri

29 Ocak 2012
91 views
Sivas’ta yürüyüş parkurları

Sivas’ta yürüyüş parkurları

24 Şubat 2011
103 views
Soğuklar şelale dondurdu

Soğuklar şelale dondurdu

19 Ocak 2012
145 views
Soğuk Çermik

Soğuk Çermik

01 Şubat 2012
51 views
Divriği Turları

Divriği Turları

01 Temmuz 2012
105 views
Yandex.Metrica