Gelin kıza kurban gönderme töresi | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Sivas Rose Garden Kır Düğün Salonu

Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Gelin kıza kurban gönderme töresi

Gezi 12 Ekim 2012
2.117 views

Türk’e özgü geleneklerden biri olan “Gelin kıza kurban gönderme” töresi, gerçekten çok anlamlı olan, bugün dahi imrenerek andığımız ve anılarda yaşattığımız güzel geleneklerden biridir. 1

Genelde bu geleneğin zamanlaması, oğlan evinden nişanlı kız evine, kurban bayramı öncesi zaman sürecinde yerine getirilen bir töredir.

Şimdi bu töreyi anlatayım.

Hayvan pazarından en besilisinden uzun tüyü olan koç satın alınır. Sırtı; al, yeşil, mavi renkli yün boyası ile boyanır. Sırtına kartondan örtü yapılır. Graphon kağıdı ile kedi merdivenli rengarenk süslerle, balonlarla süslenir. Ortasına ayna yapıştırılır. Ayrıca gönderenin gücü ölçüsünde bunların üzerine elbiselik kumaş veya elbise, terlik, bilezik veya gramsa altın iliştirilip, ev hanesine yakınlığı olan ehl-i kâmil bir bayan ve yanında küçük erkek çocuğa, kurbanın boynundan bağlanan ipi eliyle tutturarak kız evine gönderilirdi.

Kız evinden de; gelen hanımın eline münasip bir bahşiş tutuşturulur ve böylece bu töre yerine getirilmiş olurdu.


Bu konu ile ilgili bir anımı anlatmak istiyorum:

1970’li yıllarda Sivas’ a bağlı Elbeyli yöresinin Bedirli bucağına bağlı Akçainiş köyünde öğretmenlik yapmaktaydım. Üç yıl görev yaptığım burada ikinci yıl nişanlanmış on sekiz ay nişanlı kalmıştık. Kurban Bayramından aylar önce; her nişanlı görmeye gittiğimde, büyük baldızım bana, uygun lisanla, nişanlı kurbanının besili ve büyük olmasını, yanında da zengin hediye olmasını uygun bir lisanla ima ederdi.

Ben de babama bu konuyu açıp, benden istenenleri sıraladım. Onların olurunu aldıktan sonra, köydeki küçükbaş hayvan yetiştiricisi İbrahim Karakoç (İboç)’un evine konuk oldum. Konuyu anlattım. En besili ve en irisini, sırtının kalınını ve tüylüsünü seçtik. 350 lira gibi iyi bir fiyatla el sıkışıp satın aldım. Kış ayları idi, Isı -30/-35’lerde seyrediyordu. Ertesi sabah alıp götürecektik. Buradan Sivas’a ulaşım trenle daha iyi yapılıyordu. Köyle, Bedirli tren istasyonu yaya yürüyüş yarım saat çekiyordu. En güçlü ve yetişkin öğrencim Fikri Yazan’la köyden Bedirli tren istasyonuna getirdik. Tren bir buçuk saat tehirli gelecekti. Yakındaki köy kahvesinde çay içerek trenin gelmesini bekledik. Tren yinede iki buçuk saat gecikmeli geldi. Koçu ikimiz kapı aralığına yükleyip, kapı koluna iple iyice bağladık. Sivas’ la arası bir saat sürüyordu. Sivas’ a geldiğimizde beşlik taksi tutarak (Bu taksiler Sivas’ın her tarafına beş liraya taşıyordu. Bu nedenle halk ağzında beşlik diye adlandırılmıştı.) eve ulaştırdım. Hayvanın aç kalmaması için yanımıza bol miktarda arpa kırması, saman, kes ve kuru ot da almıştım. Bahçemizdeki odunluğa bağladım. Önüne de, beraberimde getirdiğim bu yemleri ve suyu bolca bıraktım. Gece geç vakte kadar, sırtını süslemek için aynalı sırtlık, kedi merdiveni graphon süs yaptım. Balon şişirip bağladım.

Hayvan sabaha kadar yemiş arpayı, otu, içmiş suyu, şişmiş mübarek. Sabah kalkıp yoklamaya gittiğimde hayvanı yerde dörtayak serili halde buldum. Beslemesini bilemediğim için çatlamış dediler. Murdar gitti hayvan. Sırtı için yaptığım süsler de duvarda asılı kalmıştı. Sonsuz üzülmüştüm.

Şimdi ne olacaktı, nişanlım tarafına ne diyecektim? Öldü diyemezdim. Ertesi gün onlara götüreceğimden haberleri de olmuştu. Parasını İboç’a aybaşında vermek üzere anlaşmıştık.

Ev halkı çok üzülmüştü. Hele babam, nişanlım tarafına karşı mahcup olmayı hiç hazmedemezdi. Sabahleyin düşünerek iş yerine gitti. Öğlen eve geldiğinde beni karşısına aldı. “Oğlum, biz niyetlendiğimiz bu adeti yerine getirelim, dost var düşman var, ne derler? Arkadaşlarımdan borç para buldum. Haydi seninle hayvan pazarına gidelim, layık bir şey satın alalım.” dedi. Ã?ok sevinmiştim. Gittik hayvan pazarına, benim aldığımdan daha da besili ve tüylüsünü öncekinden daha ucuza aldık. At arabasının üstüne atıp biz de bindik. Geldik evimize. Hemen duvarda asılı süsleri üzerine dizdim. Bekletmeden aynı at arabası ile nişanlımın evine götürüp bıraktım. Ã?ok sevindiler. Uygun bir bahşişi de yanımda benimle gelen küçük kardeşim Fahri’nin eline kıstırmışlardı. Öncekinin öldüğünü, onlara getirdiğim kurbanın Sivas’tan aldığım ikinci kurban olduğunu aylar sonra öğrenmiş üzülmüşlerdi.

Nişanlı kıza “kurban gönderme” töresini yerine getirmenin derin hazzını benliğimde duymuş çok mutlu olmuştum. Bu anımızı her “Kurban Bayramında” hala anlatıp güleriz.

1 Annem Vasfiye ve babam Ahmet Turan’dan dinlediklerim.

Yazan: Yrd. Doç. Ahmet Yaşar Serin

En çok bunlar arandı

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
6.497 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
8.796 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.849 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.997 views
Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

28 Kasım 2015
16.161 views
Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

15 Kasım 2015
681 views
Bunlar da var!
Sivas Kalesi

Sivas Kalesi

29 Şubat 2012
4.085 views
2017 Sivas Soğuk Çermik Fiyatları

2017 Sivas Soğuk Çermik Fiyatları

30 Ocak 2017
10.227 views
Gürün Gökpınar ve Şuğul Vadisi turu

Gürün Gökpınar ve Şuğul Vadisi turu

22 Mayıs 2013
1.143 views
Turhost ile 1. yıl

Turhost ile 1. yıl

16 Ekim 2011
39 views
Sivas’ın turistik yerleri

Sivas’ın turistik yerleri

29 Mayıs 2012
424 views
Doğanşan Festivali 2012

Doğanşan Festivali 2012

03 Eylül 2012
133 views
Bir şehre tepeden bakmak

Bir şehre tepeden bakmak

01 Mayıs 2013
164 views
Sivas İnönü Konağı

Sivas İnönü Konağı

19 Mayıs 2011
365 views
Paşa Fabrikası gezi fotoğrafları

Paşa Fabrikası gezi fotoğrafları

13 Ağustos 2011
99 views
Hafik Gölü Kış Gezisi

Hafik Gölü Kış Gezisi

04 Şubat 2012
50 views
Yıldız Dağı’nda Tur Kayağı

Yıldız Dağı’nda Tur Kayağı

08 Mart 2011
71 views
Yandex.Metrica