Gelin kıza kurban gönderme töresi | Sivas.im : Sivas Gezi Rehberi


Mis Döner neden kapandı?

Sivas Düğün Fotoğrafçısı açıldı

Sivas Termal Fiyatları

Sivas’ta ucuz oteller ve fiyatları

Gelin kıza kurban gönderme töresi

Gezi 12 Ekim 2012
2.090 views

Türk’e özgü geleneklerden biri olan “Gelin kıza kurban gönderme” töresi, gerçekten çok anlamlı olan, bugün dahi imrenerek andığımız ve anılarda yaşattığımız güzel geleneklerden biridir. 1

Genelde bu geleneğin zamanlaması, oğlan evinden nişanlı kız evine, kurban bayramı öncesi zaman sürecinde yerine getirilen bir töredir.

Şimdi bu töreyi anlatayım.

Hayvan pazarından en besilisinden uzun tüyü olan koç satın alınır. Sırtı; al, yeşil, mavi renkli yün boyası ile boyanır. Sırtına kartondan örtü yapılır. Graphon kağıdı ile kedi merdivenli rengarenk süslerle, balonlarla süslenir. Ortasına ayna yapıştırılır. Ayrıca gönderenin gücü ölçüsünde bunların üzerine elbiselik kumaş veya elbise, terlik, bilezik veya gramsa altın iliştirilip, ev hanesine yakınlığı olan ehl-i kâmil bir bayan ve yanında küçük erkek çocuğa, kurbanın boynundan bağlanan ipi eliyle tutturarak kız evine gönderilirdi.

Kız evinden de; gelen hanımın eline münasip bir bahşiş tutuşturulur ve böylece bu töre yerine getirilmiş olurdu.


Bu konu ile ilgili bir anımı anlatmak istiyorum:

1970’li yıllarda Sivas’ a bağlı Elbeyli yöresinin Bedirli bucağına bağlı Akçainiş köyünde öğretmenlik yapmaktaydım. Üç yıl görev yaptığım burada ikinci yıl nişanlanmış on sekiz ay nişanlı kalmıştık. Kurban Bayramından aylar önce; her nişanlı görmeye gittiğimde, büyük baldızım bana, uygun lisanla, nişanlı kurbanının besili ve büyük olmasını, yanında da zengin hediye olmasını uygun bir lisanla ima ederdi.

Ben de babama bu konuyu açıp, benden istenenleri sıraladım. Onların olurunu aldıktan sonra, köydeki küçükbaş hayvan yetiştiricisi İbrahim Karakoç (İboç)’un evine konuk oldum. Konuyu anlattım. En besili ve en irisini, sırtının kalınını ve tüylüsünü seçtik. 350 lira gibi iyi bir fiyatla el sıkışıp satın aldım. Kış ayları idi, Isı -30/-35’lerde seyrediyordu. Ertesi sabah alıp götürecektik. Buradan Sivas’a ulaşım trenle daha iyi yapılıyordu. Köyle, Bedirli tren istasyonu yaya yürüyüş yarım saat çekiyordu. En güçlü ve yetişkin öğrencim Fikri Yazan’la köyden Bedirli tren istasyonuna getirdik. Tren bir buçuk saat tehirli gelecekti. Yakındaki köy kahvesinde çay içerek trenin gelmesini bekledik. Tren yinede iki buçuk saat gecikmeli geldi. Koçu ikimiz kapı aralığına yükleyip, kapı koluna iple iyice bağladık. Sivas’ la arası bir saat sürüyordu. Sivas’ a geldiğimizde beşlik taksi tutarak (Bu taksiler Sivas’ın her tarafına beş liraya taşıyordu. Bu nedenle halk ağzında beşlik diye adlandırılmıştı.) eve ulaştırdım. Hayvanın aç kalmaması için yanımıza bol miktarda arpa kırması, saman, kes ve kuru ot da almıştım. Bahçemizdeki odunluğa bağladım. Önüne de, beraberimde getirdiğim bu yemleri ve suyu bolca bıraktım. Gece geç vakte kadar, sırtını süslemek için aynalı sırtlık, kedi merdiveni graphon süs yaptım. Balon şişirip bağladım.

Hayvan sabaha kadar yemiş arpayı, otu, içmiş suyu, şişmiş mübarek. Sabah kalkıp yoklamaya gittiğimde hayvanı yerde dörtayak serili halde buldum. Beslemesini bilemediğim için çatlamış dediler. Murdar gitti hayvan. Sırtı için yaptığım süsler de duvarda asılı kalmıştı. Sonsuz üzülmüştüm.

Şimdi ne olacaktı, nişanlım tarafına ne diyecektim? Öldü diyemezdim. Ertesi gün onlara götüreceğimden haberleri de olmuştu. Parasını İboç’a aybaşında vermek üzere anlaşmıştık.

Ev halkı çok üzülmüştü. Hele babam, nişanlım tarafına karşı mahcup olmayı hiç hazmedemezdi. Sabahleyin düşünerek iş yerine gitti. Öğlen eve geldiğinde beni karşısına aldı. “Oğlum, biz niyetlendiğimiz bu adeti yerine getirelim, dost var düşman var, ne derler? Arkadaşlarımdan borç para buldum. Haydi seninle hayvan pazarına gidelim, layık bir şey satın alalım.” dedi. Ã?ok sevinmiştim. Gittik hayvan pazarına, benim aldığımdan daha da besili ve tüylüsünü öncekinden daha ucuza aldık. At arabasının üstüne atıp biz de bindik. Geldik evimize. Hemen duvarda asılı süsleri üzerine dizdim. Bekletmeden aynı at arabası ile nişanlımın evine götürüp bıraktım. Ã?ok sevindiler. Uygun bir bahşişi de yanımda benimle gelen küçük kardeşim Fahri’nin eline kıstırmışlardı. Öncekinin öldüğünü, onlara getirdiğim kurbanın Sivas’tan aldığım ikinci kurban olduğunu aylar sonra öğrenmiş üzülmüşlerdi.

Nişanlı kıza “kurban gönderme” töresini yerine getirmenin derin hazzını benliğimde duymuş çok mutlu olmuştum. Bu anımızı her “Kurban Bayramında” hala anlatıp güleriz.

1 Annem Vasfiye ve babam Ahmet Turan’dan dinlediklerim.

Yazan: Yrd. Doç. Ahmet Yaşar Serin

En çok bunlar arandı

Yorumlar

Henüz hiç yorum yapılmamış.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

İlginizi Çekebilir
Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

Sızır Şelalesi nerede, Nasıl gidilir?

29 Haziran 2016
5.863 views
Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

Sivas Sıcak Çermik Kaplıcaları

07 Haziran 2016
8.082 views
Gürün Gökpınar Gölü

Gürün Gökpınar Gölü

04 Mayıs 2016
1.748 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.837 views
Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

Sivas’ta gezip görülecek 15 yer

28 Kasım 2015
14.738 views
Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

Sivas otelleri; Sivasotel.com’da.

15 Kasım 2015
658 views
Bunlar da var!
2011 Gürün Festivali

2011 Gürün Festivali

07 Şubat 2012
80 views
Bilici Termal Tesisleri Sivas

Bilici Termal Tesisleri Sivas

21 Temmuz 2012
121 views
Sızır Alabalık Tesisi

Sızır Alabalık Tesisi

15 Ocak 2013
927 views
Yıldız Dağı Kayak Merkezi

Yıldız Dağı Kayak Merkezi

23 Mart 2011
228 views
Sarissa yolunda

Sarissa yolunda

06 Eylül 2010
590 views
Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

Sivas Termal ve Yaşam Merkezi

20 Nisan 2016
3.837 views
Kalkım Balıklı Kaplıca

Kalkım Balıklı Kaplıca

23 Temmuz 2013
465 views
Akaylar Konağı

Akaylar Konağı

31 Mayıs 2011
102 views
Çerkez’in Kahvesi Sivas

Çerkez’in Kahvesi Sivas

22 Mayıs 2012
343 views
Sivas Hotel Nevv fiyatları

Sivas Hotel Nevv fiyatları

20 Nisan 2012
370 views
Yandex.Metrica